Kako ljudski mozak vrši kategoriziranje stvari?

Kako ljudski mozak vrši kategoriziranje stvari?

Ljudski mozak je sposoban vršiti kategorizaciju stvari, primjerice grupisati životinje, boje i sl. Novo istraživanje provedenu na MIT-u je pokazalo dio mozga koji je odgovoran za ovu sposobnost.

Istraživanje objavljeno 27. jula u časopisu Neuron ponudilo je odgovor na dilemu zašto autistična djeca su tako detaljna ali opet nisu sposobna izvršiti grupaciju određenih predmeta kada se od njih to traži. "Razmišljamo šta se može desiti što u takvom stanju mozak izbaci iz ravnotežnog stanja te detalji imaju prednost nad kategorijama" govori prof. Earl Miller, vodeći istraživač projekta. Tokom istraživanja fokus je bio na dvije regije: prefrontalnom korteksu i striatuma koji je dio veće strukture poznate kao bazna ganglija. Obje regije su od velike važnosti pri procesu učenja.

Do prije nekoliko godina vladalo je mišljenje da je prefrontalni korteks taj koji "uči" informaciju te je proslijeđuje bazalnim ganglijama koje pomažu pri formiranju određene navike ili vještine, npr sviranje nekog muzičkog instrumenta. Međutim, Miller i njegovi saradnici su dokazali da su kod majmuna kada uči određeni jednostavni zadatak, bazalne ganglije aktivne u ranom stadiju procesa dok je smanjena aktivnost prefrontalnog korteksa. "Drugim riječima, striatum brzo uči dijelove slagalice dok ih prefrontalni korteks sastavlja zajedno, u veću sliku" kaže prof Miller.

Pri istraživanju su trenirali majmuna da izvrši kategorizaciju tačaka u jednu od dvije kategorije. S obzirom na mali broj kategorija i elemenata, majmun je uspjevao zapamtiti koja od tačaka pripada kojoj kategoriji. Nakon što je savladao jedan nivo, broj kategorija se uduplavao i proces se ponavljao. Međutim, kada je broj kategorija postao velik da majmun više nije mogao pamtiti raspored, njegov mozak je počeo birati elemente prema generalnim svojstvima kategorije.  U tom trenutku aktivnost mozga sa striatuma se prebacila na prefrontalni korteks.

"Šta se dešava tokom procesa učenja jeste veoma jednostavno: brze bazne ganglije pamte uzorak, šalju ga prefrontalnom korteksu koji potom "donosi zaključak" šta je to zajedničko za više uzoraka" kaže Miller.

Ovim istraživačkim projektom se želi dokazati da kod autistične djece postoji disbalans između striatum  i prefrontalnog korteksa.

---

Reference: http://web.mit.edu/